Bolesław Krzywousty

Bolesław Krzywousty był synem Władysława Hermana. Już w 1097 roku otrzymał od ojca Małopolskę i Śląsk, zaś jego brat Zbigniew Wielkopolskę i Kujawy. W 1102 roku Herman zmarł, a wkrótce Bolesław zaczął rywalizować ze swoim bratem i w 1107 roku zajął jego dzielnice. Zbigniew uciekł do Niemiec i w 1109 roku Henryk V zorganizował najazd…

Bolesław Chrobry

Bolesław Chrobry był synem Mieszka I i w 992 roku, po jego śmierci, objął rządy w Polsce. Wygnał z kraju macochę oraz braci i aby wzmocnić pozycję polityczną kraju, zorganizował w 997 roku wyprawę biskupa Wojciecha do Prus. Biskup zginął śmiercią męczeńską, Bolesław wykupił jego ciało i pochował w Gnieźnie. Wojciech bardzo szybko został świętym,…

Wojna trzynastoletnia z Krzyżakami

Przyczyn wojny trzynastoletniej, która trwała w latach 1454 – 1466 jest wiele. Przede wszystkim zakon krzyżacki przechodził wewnętrzny kryzys. Wybuchło antykrzyżackie powstanie, a w 1440 roku został utworzony Związek Pruski. W 1454 roku Kazimierz Jagiellończyk inkorporował do Polski Prusy i to ostatecznie zadecydowało o wybuchu wojny. Szlachta została nakłoniona do udziału w wojnie za sprawą…

Andegaweni w Polsce

W 1370 roku zmarł bezpotomnie Kazimierz Wielki, a tron po nim objął jego siostrzeniec Ludwik Andegaweński, które popierali Małopolanie. Przeciwna jednak była mu ludność Wielkopolski. W jego imieniu w Polsce rządziła matka Elżbieta. W 1374 roku wydał przywilej koszycki, który zwalniał szlachtę przede wszystkim z podatku gruntowego. Dzięki temu tron mogła odziedziczyć któraś z jego…

Wojny Polski z Turcją w XVII wieku

W XVII wieku istotnym rywalem Polaków byli Turkowie. Imperium Osmańskie rozkwitało i rozpoczęło ekspansję w Europie. Zależni od niego Tatarzy najeżdżali Polskę, natomiast Kozacy organizowali wyprawy na Turcję. Magnaci polscy z kolei wyprawiali się na Mołdawię, strefę tureckich wpływów. Zygmunt III Waza wspierał także Habsburgów w walce z Turkami. W 1620 roku Polacy przegrali pod…

Wojny Polaków z Kozakami

Utrapieniem Polaków pod koniec XVI i w XVII wieku byli także Kozacy. Kozakami nazywano ludność, która mieszkała nad Dnieprem, na Zaporożu i stanowili ją przede wszystkim chłopi, przestępcy oraz zubożała szlachta i mieszczanie. W 1591 roku wybuchło powstanie Kosińskiego. Oczekiwano zwiększenia rejestru i zapłacenia żołdu. Po dwóch latach zostało jednak stłumione. Natomiast w 1594 roku…

Wojny z Rosją w XVII wieku

W XVII wieku Polacy walczyli także z Rosjanami. Wynikało to z tego, że w Rosji panował kryzys, zwany wielką smutą. Oprócz tego zamęt siał Dymitr Samozwaniec, a Zygmunt III Waza marzył o zostaniu carem Rosji. Magnaci polscy cały czas wtrącali się w politykę wewnętrzną Rosji. Na dodatek Rosjanie popierali Kozaków, którzy nękali Polskę. W 1610…

Wojny Polski ze Szwecją w XVII wieku

W XVII wieku Polska walczyła z wieloma krajami, między innymi ze Szwecją. Wynikało to głównie z tego, że Zygmunt III Waza rościł sobie pewne prawa do szwedzkiego tronu, a także przyłączył do Polski północną Estonię. Szwedzi zaś chcieli utworzyć z Morza Bałtyckiego wewnętrzne jezioro i całkowicie kontrolować handel na tych terenach. Poszukiwali również nowych ziem,…

Polityka Zygmunta III Wazy

Zygmunt III Waza był synem króla Szwecji Jana III Wazy oraz córki Zygmunta Starego, Katarzyny Jagiellonki. Wybrano go na króla Polski w 1587 r., jednak elekcja ta była podwójna, gdyż magnaci chcieli na tronie Maksymiliana Habsburga. Do najważniejszych działań politycznych, jeśli chodzi o sprawy wewnętrzne, zalicza się zwołanie sejmu pacyfikacyjnego w 1589 r., który jednak…

Powstanie kościuszkowskie

Przyczyn powstania kościuszkowskiego było wiele. Przede wszystkim jednak należy wymienić drugi rozbiór Polski, okupację rosyjską, fatalne rządy targowiczan. Poza tym działacze Sejmu Wielkiego byli prześladowani, a Rosjanie nakazali redukcję polskiego wojska. Nastąpił także znaczny upadek gospodarczy. Powstanie kościuszkowskie wybuchło w 1794 roku i rozpoczęło się przysięgą złożoną przez Tadeusza Kościuszkę na krakowskim Rynku. Stał się…

Chrzest

Na początku panowania Mieszka lub na koniec rządów jego ojca. Polanie zaczęli gwałtowną ekspansję w kierunku ujścia Odry. Przegrali jednak walkę ze słowiańskim plemieniem Wieletów. Natomiast od południa państwu Polan zaczęli zagrażać Czesi, którzy opanowali Śląsk i Wiślan. Największe niebezpieczeństwo narastało na zachodzie. W 963 r, magrabia Gero podbił część Łużyc, a kilka lat później…

Początki państwa Mieszka

Mieszko był pierwszym polskim władcą, którego istnienie zostało poświadczone w źródłach historycznych. Około 940 r. Polanie zbudowali sieć grodów wokół Gniezna, a następnie rozpoczęli ekspansję. Na podbitych terenach niszczyli lokalną arystokrację plemienną oraz niewielkie grody, budowali własne, o wiele potężniejsze i osadzali w nich załogi wojskowe. Podbitym osadom narzucali stałe świadczenia, które ściągali wojowie żyjący…

Plemiona polskie

Pierwsze dokładniejsze informacje o ziemiach, które obecnie należą do Polski, pochodzą z VI w. Zawarte w notatce gockiego historyka Jordanesa, opisujące słowiańskie plemiona Wenetów żyjące nad Wisłą. Kilka wieków później anonimowy autor, zwany Geografem Bawarskim, wymienił nazwy ludów oraz zajmowanych przez nie obszarów nad Wisłą i Odrą. Drobne plemiona Pomorzan zamieszkiwały tereny na północy, od…

Kościół przeddzień rozbicia dzielnicowego

Na pograniczu Polski oraz Pomorza od 1107 r. trwały ciężkie walki. Ostatecznie Pomorze ugięło się pod naporem wojsk księcia. Wschodnią część Pomorza z Gdańskiem włączył on w pogranicze państwa polskiego, a Pomorze Zachodnie zhołdował pozostawiając przy władzy księcia Warcisława. Chrystianizacje pomorza Krzywousty powierzył biskupowi: Bamberg Ottonowi. Ustanowiono biskupstwa w Lubuszu, we Wrocławku oraz na Wolinie,…

Statut Bolesława Krzywoustego

Książętom polskim więcej problemów niż sąsiedzi sprawiały spory wewnętrzne, wynikające z konfliktów dynastycznych, bądź opozycji coraz silniejszego możnowładztwa. Podobne problemy nieobce były niemal całej ówczesnej Europie, szczególnie słowiańskiej. Następstwem przyjęcia patrymonialnej koncepcji monarchii stał się rozpad państw. Istnieniu dużych organizmów państwowych nie sprzyjała też słaba administracja, która nie mogła sprostać nowym zadaniom, stawianym przed nią…

Bolesław Śmiały

Po śmierci Kazimierza Odnowiciela władzę po nim przejął jego syn Bolesław Śmiały. Młodszemu, Władysławowi Hermanowi przypadło w udziale jedynie Mazowsze. Bolesław z rozmachem wszedł na arenę międzynarodowej polityki, z czego wziął się jego przydomek – Śmiały. Bolesław odmówił płacenia trybutu Czechom ze śląska. Ingerował też w wewnętrzne sprawy Węgier i Rusi. Dwukrotnie oblegał Kijów podobnie…

Kazimierz Odnowiciel władcą kraju

Konrad II i jego syn Henryk III zdecydowali się poprzeć polskiego księcia, gdyż niepokoił ich wzrost pozycji Czech oraz możliwość rozprzestrzenienia się buntu na serbów połabskich. W 1039 r. Kazimierz na czele 500 rycerzy niemieckich powrócił do Polski. Odzyskał Kraków, który w związku ze zniszczeniem Gniezna ustanowił grodem centralnym. Przyłączenie Mazowsza stało się możliwe dzięki…

Początek odbudowy państwa polskiego

Po Mieszku II rządy objął jego jedyny syn, Kazimierz. Początki panowania były trudne. Polskę osłabiły wojny domowe. Odżyły plemienne separatyzmy. Wybuchło powstanie ludowe, które rozprzestrzeniło się w kilku dzielnicach kraju. Podziay ujawniły, że przeprowadzona chrystianizacja była niezwykle płytka. Jest to też dowód za tym, że chrzest jednego człowieka pozostawał bez wpływu na serca większości poddanych….

Kryzys państwa polskiego

Bolesław Chrobry przyjął zasadę niepodzielności korony. Na swojego następcę naznaczył Mieszka II, osuwając tym samym jego braci od władzy. Bezprym został zamknięty we włoskim klasztorze, a Ottonowi nie nadano ziemi. W 1025 r. Mieszko koronował się na króla. Odsunięcie od spadku braci było jedną z przyczyn późniejszego kryzysu. Bolesław Chrobry zostawił Mieszkowi napięte stosunki niemal…

Ustrój Republiki Rzymskiej

Najważniejszym organem władzy było Zgromadzenia Ludowe. Brali w nich udział obywatele rzymscy. Zgromadzenia dzieliły się na comitia centuriata i comitia tributa. Wybierałyone urzędników, decydowały o wojnie i pokoju, były głównym organem ustawodawczym w państwie. Urzędy w Rzymie były z reguły kolegialne, niepłatne i o kadencji jednorocznej. U schyłku republiki wyglądało to następująco: Konsul (2) –…

Prześladowania Żydów

W średniowiecznych miastach Żydzi zazwyczaj mieszkali w gettach-specjalnie wydzielonych dzielnicach, które czasem otoczone były oddzielnymi murami i miały osobne władze. Ich odmienność kulturowa oraz religijna często budziła wrogość pozostałych mieszkańców. Żydów oskarżano o rytualne mordy, porwania dzieci, profanacje oraz doprowadzanie do klęsk żywiołowych. Nierzadko dochodziło do pogromów, czyli spontanicznych napaści tłumów na dzielnice żydowskie, połączonych…

Upadek rycerstwa

Razem z kryzysem, który ogarnął także późnośredniowieczną Europę, w XIV w nastąpił spadek gospodarczego, politycznego oraz militarnego znaczenia rycerstwa. Zmniejszenie liczby czynszów chłopskich oraz obniżenie ich wysokości w efekcie spadku wartości pieniądza spowodowały znaczne zubożenie szlachty. Próby wymuszenia podwyżek świadczeń kończyły się niepowodzeniami, a czasem także powstaniami zbrojnymi. Upadek prestiżu rycerstwa był również spowodowany zmniejszeniem…

Armia husycka

Podczas wojen toczonych z siłami Zygmunta Luksemburskiego armia husycka zwyciężyła w większości bitew, mimo że zazwyczaj walczyła z przeważającymi siłami przeciwnika. Tajemnicą jej sukcesów było znakomite i nowatorskie wykorzystanie znanych już rodzajów broni oraz zastosowanie na masową skale najnowocześniejszego środka bojowego-broni palnej. Ta ostania zapewniała piechocie przewagę w starciach z ciężkozbrojnym rycerstwem. Na czele armii…

Układ przestrzenny wsi

Lokacja na prawie niemieckim wpłynęła na powstanie nowego układu przestrzennego wsi. Wczesnośredniowieczne osady, stosunkowo niewielkie, miały układ nieregularny. Zakładano je najczęściej w pobliży rzek, jezior lub stawów. Do najpopularniejszych typów słowiańskich wsi należały wielodrożnice, okolnice i owalnice. Nowe ośrodki, zakładane w okresie kolonizacji były przede wszystkim znacznie większe. Zazwyczaj osiedlało się w nich kilkadziesiąt rodzin….

Ustrój feudalny

W średniowieczy powstał ustrój feudalny, organizujący funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. Pozycja społeczna zależała od wielkości obszaru posiadanej ziemi. Najwięcej gruntów mieli monarchowie, traktujący państwa jako swoją własność. Byli oni najwyższymi seniorami. W zamian za wierność, radę oraz służbę rycerską ofiarowywali możnym poszczególne ziemie swoich królestw. Z czasem ziemie te stawały się dziedziczną własnością rodów możnowładczych….